Framkvæmd raunfærnimats
Framkvæmdin er á ábyrgð viðurkenndra fræðslu- og símenntunarmiðstöðva, í samstarfi við Fræðslumiðstöð atvinnulífsins, framhaldsskóla og stýrihópa verkefnanna.
Fræðslu- og símenntunarmiðstöðvar halda utan um ferlið, skimun, ráðgjöf og skipulag, en faglegt mat er unnið af matsaðilum, þ.e. kennurum og leiðbeinendum, sem hafa þekkingu á þeim áföngum sem metnir eru hverju sinni.
Hver ber ábyrgð á raunfærnimati?
Stjórnsýsla raunfærnimats skiptist á milli nokkurra aðila. Mennta- og barnamálaráðuneytið fer með yfirstjórn framhaldsfræðslu, setur reglur um raunfærnimat og ber ábyrgð á almennri stefnumótun, stjórnsýslu, eftirliti og mati. Framhaldsskólar bera ábyrgð á skólanámskrá, námsmati, mati til eininga og því að metin raunfærni falli að námskrá og námsbrautarlýsingu viðkomandi skóla.
Framkvæmd raunfærnimats fer fram hjá viðurkenndum fræðsluaðilum. Matsaðilar þurfa að hafa fullnægjandi þekkingu og þjálfun í raunfærnimati. Fyrir hverja námsleið eða starfsgrein skal koma á fót stýrihópi sérfróðra aðila, með aðkomu náms- og starfsráðgjafa, fagkennara og fagaðila úr atvinnulífinu. Hlutverk stýrihópsins er að styðja við réttmæti, gæði og samræmi matsins. Starfsgreinaráð eru ráðgefandi vettvangur stjórnvalda um starfsnám á framhaldsskólastigi. Þau koma að umræðu um hæfnikröfur, námsbrautarlýsingar og faglegt inntak starfsnáms, en taka ekki ákvarðanir um mat einstakra þátttakenda.
Sjúkraliðafélag Íslands fer með faglega hagsmunagæslu, stendur vörð um sjúkraliðamenntun, lögverndað starfsheiti, faglegar kröfur, starfsþróun stéttarinnar og öryggi skjólstæðinga. Félagið kemur sjónarmiðum sjúkraliða á framfæri, tekur þátt í samráði, kallar eftir upplýsingum og beitir sér fyrir endurskoðun þegar fagleg rök kalla á það. Sjúkraliðafélagið tekur ekki stjórnvaldsákvarðanir um nám, mat eða skráningu.
Raunfærnimat er formlegt og skipulegt mat á þeirri þekkingu, leikni og hæfni sem einstaklingur hefur öðlast, meðal annars í gegnum starfsreynslu, nám, starfsþjálfun, frístundanám, félagsstörf eða aðra reynslu. Lagalegur réttur nemenda til að fá raunfærni sína metna til námseininga er tryggður í 31. gr. laga um framhaldsskóla nr. 92/2008 og lögum um framhaldsfræðslu nr. 27/2010.
Nei. Afstaða Sjúkraliðafélags Íslands er skýr: raunfærnimat má aldrei verða afsláttur af sjúkraliðanámi. Raunfærnimat getur aðeins verið faglegt, rekjanlegt og traust mat á því hvort einstaklingur hafi raunverulega þá þekkingu, leikni og hæfni sem viðkomandi námsáfangi krefst. Ef hæfni er ekki til staðar á ekki að meta áfangann.
Nei. Sjúkraliðafélag Íslands framkvæmir ekki raunfærnimat. Félagið tekur ekki ákvörðun um hvort einstaklingur fái tiltekinn áfanga metinn, skráir ekki einingar í INNU, útskrifar ekki nemendur og veitir ekki starfsleyfi. Þessir þættir eru á ábyrgð fræðsluaðila, skóla, matsaðila og stjórnvalda samkvæmt lögum, reglugerðum og viðurkenndum verkferlum
Nei. Sjúkraliðafélag Íslands getur ekki einhliða stöðvað raunfærnimat, enda fer félagið ekki með stjórnsýsluvald í málum sem varða framkvæmd raunfærnimats, mat til námseininga, skráningu eininga, námskrár eða námsbrautarlýsingar. Félagið getur hins vegar komið faglegum sjónarmiðum á framfæri, kallað eftir skýringum, óskað eftir endurskoðun og beitt sér fyrir því að framkvæmd raunfærnimats sé faglega traust og í samræmi við lög, námskrár, hæfniviðmið og þær kröfur sem gerðar eru til sjúkraliða.
Hlutverk Sjúkraliðafélags Íslands og fulltrúa félagsins í stýrihópum er að standa vörð um sjúkraliðamenntun, lögverndað starfsheiti stéttarinnar, starfsþróun sjúkraliða og öryggi þeirra sem njóta þjónustu sjúkraliða.
Félagið tilnefnir fulltrúa í stýrihópa á vegum símenntunar- og fræðslumiðstöðva um land allt. Í því felst meðal annars að félagið taki þátt í samráði, komi sjónarmiðum sjúkraliða á framfæri, spyrji gagnrýninna spurninga, bregðist við faglegum ábendingum og leiti eftir því að framkvæmd raunfærnimats sé traust, gagnsæ og fagleg. Þátttaka í stýrihópum er mikilvægur liður í því að tryggja gæði námsins.
Sjúkraliðafélag Íslands tekur þátt til að tryggja að sjónarmið sjúkraliða komist að og til að standa vörð um faglegar kröfur í náminu. Þátttaka í samráði þýðir ekki að félagið samþykki allt gagnrýnislaust. Þvert á móti er þátttaka forsenda þess að félagið geti haft áhrif, komið ábendingum á framfæri, aflað upplýsinga og brugðist við þegar framkvæmd eða tillögur kalla á frekari faglega rýni.
Ábyrgð á framkvæmd raunfærnimats og mati til náms og námseininga er hjá þeim fræðsluaðilum, skólum og matsaðilum sem annast framkvæmd matsins samkvæmt lögum, reglugerðum og viðurkenndum verkferlum.
Samkvæmt lögum um framhaldsskóla nr. 92/2008 á nemandi rétt á að fá færni sína metna til náms og námseininga, að því gefnu að hún falli að námskrá og námsbrautarlýsingu viðkomandi skóla. Þegar um nám á framhaldsskólastigi er að ræða er mat til eininga og endanleg ákvörðun á ábyrgð viðkomandi skóla, en ekki Sjúkraliðafélags Íslands.
Í upphafi árið 2022 voru 4 áfangar til mats, árið 2023-2024 voru 6 námsáfangar til mats. Á árinu 2024 var tilraunaverkefni fyrir norðan þar sem látið var reyna á fleiri námsáfanga á matslista. Á árinu 2024 voru 6 áfangar á matslista hjá Framvegis. Á árinu 2025 var áföngum fjölgað og fækkað aftur og eru 11 námsáfangar á matslista á árinu 2026.
Taka skal fram að fjöldi áfanga á matslista endurspeglar ekki fjölda einstaklinga sem eiga erindi í raunfærnimat.
Skimunarlisti er fyrsta matstæki í raunfærnimati. Hann er notaður til að kanna hvort einstaklingur eigi erindi í raunfærnimat og hvaða áfangar geti mögulega komið til greina.
Nei. Hann er hvorki próf né staðfesting á einingum. Hann er aðeins fyrsta síun áður en eiginlegt matsferli hefst.
Hann er notaður til að kanna starfsreynslu, tengja hana við hæfniviðmið áfanga og koma í veg fyrir að einstaklingur fari í mat í áföngum sem hann hefur ekki raunhæfa reynslu til að standast.
Í skimunarlista er gerð krafa um þriggja ára starfsreynslu í faginu. Umsækjandi þarf að skila ítarlegu starfsvottorði frá vinnuveitanda eða vinnuveitendum til þess fræðsluaðila eða þeirrar símenntunarmiðstöðvar sem annast raunfærnimatið.
Ef umsækjandi hefur ekki starfað á lyflækningadeild, skurðlækningadeild eða sjúkradeild er áfanginn HJÚK2TV05 ekki til mats.
Skimunarlisti svarar spurningunni: Á viðkomandi erindi í raunfærnimat?
Matslisti svarar spurningunni: Hefur viðkomandi þá þekkingu, leikni og hæfni sem þarf til að fá áfanga metinn?
Hann tryggir að matið byggist á raunverulegri, staðfestri starfsreynslu.